IaaS چیست؟ کاملترین راهنمای زیرساخت ابری برای کسبوکارها
IaaS (زیرساخت بهعنوان سرویس) چیست و چه کاربردی دارد؟ بررسی کامل مزایا، معماری، موارد استفاده و تفاوت IaaS با PaaS و SaaS برای تصمیمگیری دقیقتر.
وقتی قصد راهاندازی یک سرویس آنلاین را داشته باشید، اولین قدم تعیین و فراهم کردن زیرساختهای آن خواهد بود. خرید سرور، انتخاب سختافزار مناسب، پیکربندی شبکه و نگهداری تجهیزات همیشه زمانبر و پرهزینه بودهاند. علاوه بر این، حجم ترافیک و نیازهای اپلیکیشن در طول زمان تغییر میکند و زیرساخت باید همراه با این تغییرات رشد کند.
مدلهای ابری مثل IaaS به کسبوکارها اجازه میدهد بدون خرید سختافزار و بدون ایجاد دیتاسنتر داخلی، منابع محاسباتی موردنیازشان مثل سرور، شبکه و فضای ذخیرهسازی را به شکل ابری تهیه کنند. در ادامه بررسی میکنیم که IaaS چیست، چه مزایایی دارد و در چه شرایطی انتخاب مناسبی بهحساب میآید.
IaaS چیست و چه کاری انجام میدهد؟
برای درک IaaS، کافی است یک دیتاسنتر فیزیکی را تصور کنید که شامل سرورها، تجهیزات شبکه، ذخیرهسازی و سیستمهای خنککننده است. حالا همین مجموعه را بدون خرید و نگهداری سختافزار، بهصورت آنلاین و قابلگسترش در اختیار دارید. این مدل همان Infrastructure as a Service یا زیرساخت بهعنوان سرویس است. در سرویس IaaS منابع محاسباتی مثل پردازنده (CPU)، حافظه (RAM)، ماشین مجازی (VM)، فضای ذخیرهسازی و ابزارهای شبکه از طریق اینترنت ارائه میشوند. کسبوکارها در این مدل، بهجای سرمایهگذاری روی تجهیزات فیزیکی، زیرساخت را به شکل اجارهای دریافت میکنند و فقط به اندازه مصرف هزینه میپردازند.
نتیجه این است که راهاندازی و توسعه پروژهها سریعتر انجام میشود و تیم فنی میتواند روی نرمافزار و محصول تمرکز کند. مدیریت فیزیکی زیرساخت مانند خرید سرور، تعویض قطعات یا نگهداری شبکه برعهده ارائهدهنده ابری است و کاربران فقط محیط موردنیازشان را پیکربندی میکنند. به بیان ساده، IaaS فاصله بین «ایده» و «راهاندازی» را کوتاه میکند و زیرساخت را به یک سرویس قابلدسترسی بدل میسازد؛ سرویسی که متناسب با رشد پروژه پیش میرود و در زمان کاهش ترافیک هم قابل کوچکسازی است.
چرا کسبوکارها سراغ IaaS میروند؟
انتخاب زیرساخت در ابتدا یک مسئله فنی به نظر میرسد، اما در عمل بیشتر به موضوع هزینه، سرعت و قابلیت توسعه مربوط میشود. زیرساخت سنتی (On-Premise) نیازمند خرید تجهیزات، راهاندازی اتاق سرور، تامین برق، سیستم سرمایش، امنیت فیزیکی و نیروی متخصص برای نگهداری است. این مدل برای بسیاری از کسبوکارها هم پرهزینه است و هم انعطاف کمی دارد.
IaaS یک جایگزین قابل اعتماد برای این مدل سنتی است. در این روش، کسبوکارها بدون ایجاد دیتاسنتر داخلی، امکان تهیه سرور، شبکه و فضای ذخیرهسازی را در زمان کوتاه دارند. مهمترین دلیل استفاده از IaaS، کاهش هزینه اولیه و افزایش سرعت اجرای پروژه است. بهویژه در کسبوکارهایی که ترافیک آنها متغیر است، IaaS کمک میکند منابع با رشد کاربران هماهنگ شوند و در زمان افت مصرف نیز کاهش پیدا کنند.
در ادامه، مزایا و کاربردهای IaaS را دقیقتر بررسی میکنیم تا مشخص شود این سرویس چه کمکی به تیمهای فنی و محصول میکند و چرا به یک استاندارد رایج در دنیای رایانش ابری تبدیل شده است.
مزایای IaaS برای تیمهای فنی و کسبوکار
استفاده از IaaS فقط به خاطر حذف سختافزار نیست. این مدل مجموعهای از مزیتها را ارائه میدهد که باعث شده انتخاب رایج بسیاری از شرکتها، استارتاپها و سرویسهای آنلاین باشد. مهمترین مزایا عبارتاند از:
کاهش هزینههای اولیه و نگهداری
در زیرساخت سنتی باید پس از خریدن سرور، شبکه را راهاندازی کنید و لازم است تجهیزات بهروز بمانند. در IaaS این هزینهها حذف میشود و کسبوکار فقط به اندازه مصرف پرداخت میکند. این موضوع بهخصوص برای تیمهایی که بودجه محدود دارند یا نمیخواهند سرمایه را در زیرساخت قفل کنند اهمیت دارد.
راهاندازی سریع و بدون پیچیدگی
راهاندازی یک محیط سروری، نصب سیستمعامل یا ایجاد شبکه خصوصی در IaaS در چند دقیقه انجام میشود. از نظر عملی، فاصله بین نیاز پروژه و آمادهسازی نهایی آن بسیار کم شده و تیمها میتوانند سریعتر کار را شروع کنند.
مقیاسپذیری متناسب با ترافیک
اگر ترافیک سایت یا اپلیکیشن افزایش پیدا کند، IaaS اجازه میدهد منابع پردازشی افزایش داده شوند. در زمان کاهش ترافیک نیز امکان کاهش منابع وجود دارد. این رفتار انعطافپذیر باعث میشود زیرساخت هزینه اضافه ایجاد نکند و عملکرد نرمافزار هم تحت فشار قرار نگیرد.
دسترسپذیری و پایداری بیشتر
ارائهدهندگان IaaS از افزونگی (Redundancy) و توزیع منابع استفاده میکنند. به این معنی که خرابی سختافزار روی سرویس نهایی تاثیر مستقیم ندارد. این مدل برای سرویسهای آنلاین که نیاز به فعالیت ۲۴ ساعته دارند، مزیت مهمی محسوب میشود.
تمرکز روی محصول بهجای زیرساخت
در مدل سنتی بخشی از زمان تیم فنی صرف عیبیابی سختافزار، نگهداری شبکه و بهروزرسانی تجهیزات میشود. IaaS این بار را حذف میکند و تیم میتواند انرژی خود را روی توسعه محصول، تجربه کاربری و قابلیتهای جدید بگذارد. برای استفاده از این مدل زیرساختی میتوانید از سرویسهای ابری داخلی مثل ابر پیشگام استفاده کنید که امکاناتی همچون ایجاد ماشین مجازی، مدیریت منابع و فضای ذخیرهسازی را در اختیارتان قرار میدهند.
IaaS از نظر فنی چگونه کار میکند؟
برای اینکه عملکرد IaaS را بهتر درک کنیم، باید اجزای اصلی این مدل را بشناسیم. هر ارائهدهنده IaaS یک دیتاسنتر فیزیکی بزرگ دارد که شامل سرورها، ذخیرهسازها و تجهیزات شبکه است. این منابع بهوسیله فناوری مجازیسازی به شکل ماشینهای مجازی و سرویسهای قابل مدیریت در اختیار کاربران قرار میگیرد. نتیجه این فرایند، زیرساختی است که بدون حضور فیزیکی قابل استفاده است و در لحظه تنظیم میشود.
لایه فیزیکی (Hardware Layer)
پایینترین لایه شامل سرورها، سوئیچها، ذخیرهسازها و تجهیزات خنککننده است. این قسمت توسط ارائهدهنده مدیریت میشود و کاربران با آن درگیر نیستند. وظیفه این لایه تامین قدرت پردازشی، ظرفیت ذخیرهسازی و ارتباط شبکه است.
لایه مجازیسازی (Virtualization Layer)
روی سختافزار، نرمافزارهایی اجرا میشود که ماشینهای مجازی را ایجاد و مدیریت میکنند. این کار باعث شده چندین محیط مستقل بتوانند روی یک سرور اجرا شوند. کاربران در این مرحله میتوانند ماشین مجازی (VM) با سیستمعامل دلخواه ایجاد کرده و منابع محاسباتی مثل RAM و CPU را تعیین کنند.
لایه شبکه و امنیت (Networking & Security)
در IaaS امکان ایجاد شبکه خصوصی، اتصال VPN، فایروال نرمافزاری، متعادلسازی بار و مدیریت IP وجود دارد. این بخش به سرویسها اجازه میدهد با امنیت بالا و بدون تداخل اجرا شوند و افزایش ترافیک در آنها اختلال ایجاد نکند.
لایه ذخیرهسازی (Storage Layer)
IaaS معمولاً سه نوع ذخیرهسازی ارائه میدهد:
- ذخیرهسازی بلوکی برای پایگاه داده و فایلهای ساختیافته
- ذخیرهسازی فایلی برای اشتراک فایل
- ذخیرهسازی آبجکت برای آرشیو، بکاپ یا دادههای بدون ساختار
به این ترتیب هر بخش از نرمافزار در محیط مناسب خود ذخیره شود.
لایه مدیریت و رابط کاربری (Management Layer)
این لایه همان جایی است که کاربر از طریق پنل کنترل یا API منابع را مدیریت میکند. ایجاد VM، افزایش ظرفیت، تنظیم فایروال و مشاهده لاگها از همین قسمت انجام میشود. این موضوع سرعت توسعه را بالا میبرد و نیاز به دخالت تیمهای تخصصی را کم میکند. اگر قصد استفاده از IaaS را دارید، پلتفرم ابری پیشگام میتواند مدیریت VM، شبکه و ذخیرهسازی را در قالب یک پنل واحد و قابل کنترل به شما ارائه دهد.
تفاوت IaaS با سایر مدلهای رایانش ابری
رایانش ابری فقط یک مدل ندارد. بسته به اینکه کاربر چقدر میخواهد کنترل و مدیریت داشته باشد، سرویسها به شکلهای مختلف ارائه میشوند. IaaS یکی از این مدلهاست و بیشترین کنترل را به کاربر میدهد. برای درک بهتر جایگاه IaaS لازم است با سه مدل رایج دیگر یعنی PaaS، SaaS و Serverless مقایسه شود.
| مدل | چه چیزی ارائه میدهد | مسئولیت کاربر چیست؟ | میزان کنترل | مناسب برای |
| IaaS | زیرساخت (سرور، شبکه، ذخیرهسازی، VM) | سیستمعامل، میانافزار، اپلیکیشن و داده | زیاد | تیمهایی که زیرساخت قابل سفارشیسازی میخواهند |
| PaaS | زیرساخت + محیط توسعه و ابزارهای نرمافزاری | کدنویسی و مدیریت داده | متوسط | توسعهدهندگانی که میخواهند سریع اپلیکیشن بسازند |
| SaaS | نرمافزار آماده + کل زیرساخت | فقط استفاده از نرمافزار | کم | کاربران نهایی یا تیمهایی که سرویس آماده نیاز دارند |
| Serverless | محیط اجرای کد بدون مدیریت سرور | نوشتن کد و تعریف رخدادها | کم تا متوسط | معماریهای رخدادمحور و ساخت سرویسهای مقیاسپذیر بدون مدیریت زیرساخت |
IaaS برای چه کاربردهایی مناسب است؟
مدل IaaS فقط یک جایگزین برای خرید سرور نیست، بلکه بستری انعطافپذیر برای سناریوهای مختلف در کسبوکارها و تیمهای فنی محسوب میشود. در ادامه مهمترین کاربردهای این مدل را بررسی میکنیم:
محیطهای تست و توسعه نرمافزار
تیمهای توسعه برای تست نسخههای مختلف نرمافزار نیاز به محیطی دارند که قابل تکرار، ایزوله و مقیاسپذیر باشد. IaaS این امکان را بدون خرید سختافزار فراهم میکند. ایجاد یا حذف محیطها سریع انجام میشود و تیم DevOps میتواند چرخه عرضه محصول را کوتاه کند.
میزبانی وبسایت و وباپلیکیشن
وبسایتها و اپلیکیشنهای تحت وب معمولاً دورههای اوج ترافیک دارند. IaaS با قابلیت افزایش منابع (CPU، RAM، فضای ذخیرهسازی) اجازه میدهد سرویس بدون وقفه پاسخگو بماند. این مدل برای فروشگاههای آنلاین، سرویسهای محتوایی و سامانههای داخلی کاربرد زیادی دارد.
ذخیرهسازی، پشتیبانگیری و بازیابی
سازمانها میتوانند فایلها و پایگاه دادههای خود را روی فضای ابری ذخیره کرده و سناریوهای بکاپ و بازیابی فاجعه (Disaster Recovery) تعریف کنند. در صورت خرابی یا حذف ناخواسته داده، امکان بازیابی سریع وجود دارد و دادهها روی سختافزارهای توزیعشده نگهداری میشوند.
تحلیل کلانداده و پردازشهای سنگین
تحلیل دادههای حجیم (Big Data) یا مدلهای یادگیری ماشین نیازمند منابع زیاد پردازشی است. IaaS با ارائه **ماشین مجازی (VM)**های قدرتمند، GPU و شبکه پرسرعت این نیاز را پاسخ میدهد. این موضوع هزینه تحقیق و توسعه را برای تیمهای داده کاهش میدهد.
پیادهسازی معماری چندابری و هیبریدی
در بسیاری از سازمانها بخشی از سیستم روی ابر عمومی و بخش دیگر روی دیتاسنتر داخلی یا ابر اختصاصی کار میکند. IaaS اتصال این فضاها را برعهده گرفته و به سازمان اجازه میدهد از هر ارائهدهنده مزیتهای خاص خودش را دریافت کند.
از کجا بفهمیم IaaS انتخاب مناسبی برای ماست؟
هر کسبوکاری لزوماً به IaaS نیاز ندارد. انتخاب زیرساخت باید بر اساس نیاز واقعی، میزان رشد، نوع پروژه و توان تیم فنی انجام شود. برای اینکه تصمیم روشنتری بگیرید، چند نشانه کلیدی وجود دارد که نشان میدهد IaaS میتواند انتخاب بهصرفهتر و منطقیتری باشد:
ترافیک و تقاضای غیرقابلپیشبینی
اگر سرویس شما دورههای اوج مصرف دارد (مثل کمپینهای فروش، رویدادها یا انتشار نسخه جدید نرمافزار)، IaaS میتواند منابع را متناسب با نیاز در اختیار شما قرار دهد. در زیرساخت سنتی چنین انعطافی وجود ندارد و باید سختافزار را برای بیشترین مصرف ممکن خریداری کرد.
محدودیت بودجه و زمان برای ایجاد زیرساخت
اگر نمیخواهید برای شروع کار، هزینه اولیه سنگین بابت خرید سرور، شبکه و نیروی متخصص پرداخت کنید، IaaS کمک میکند بدون این هزینهها زیرساخت را در مدت کوتاه عملی کنید.
حجم زیاد داده و نیاز به ذخیرهسازی قابل اتکا
اگر پروژه شامل دادههای حجیم، آرشیو، لاگ یا فایلهای چندرسانهای است، IaaS امکان ذخیرهسازی مقیاسپذیر و امن را بدون مدیریت سختافزار فراهم میکند.
کمبود نیروی متخصص برای نگهداری زیرساخت
راهاندازی دیتاسنتر داخلی به تیمی نیاز دارد که در شبکه، سختافزار، امنیت و مانیتورینگ تخصص داشته باشد. با IaaS بسیاری از این بخشها مدیریتشده هستند و نیازی به تیم بزرگ IT نیست.
مهاجرت از زیرساخت سنتی
اگر دیتاسنتر فعلی با محدودیتهایی مثل کمبود فضا، فرسودگی سختافزار یا کندی ارتقاء روبهرو است، IaaS گزینه مناسبی برای مهاجرت و بهروزرسانی سریع زیرساخت محسوب میشود.
چگونه یک ارائهدهنده مناسب IaaS را انتخاب کنیم؟
برای انتخاب یک ارائهدهنده مناسب IaaS باید چند معیار کلیدی را در نظر گرفت. پایداری و سرعت شبکه تعیین میکند سرویس تا چه حد قابل اتکا باشد، و تنوع منابع محاسباتی و ذخیرهسازی انعطاف لازم را برای نیازهای مختلف داشته باشد. امنیت هم اهمیت بالایی دارد و بهتر است ارائهدهنده از رمزنگاری، شبکه خصوصی و کنترل دسترسی پشتیبانی کند. شفافیت در مدل هزینه و نحوه محاسبه مصرف، بهویژه برای پهنای باند و ذخیرهسازی، جلوی هزینههای پیشبینینشده را میگیرد. داشتن پنل مدیریتی قابلاستفاده و API برای اتوماسیون نیز تجربه توسعه و عملیات را راحتتر میکند. در نهایت، کیفیت پشتیبانی و وجود SLA شفاف نشان میدهد ارائهدهنده تا چه اندازه به کیفیت سرویس متعهد است. اگر میخواهید سریع شروع کنید و زیرساخت را خودتان نسازید، میتوانید با خرید سرور ابری و بدون ایجاد دیتاسنتر داخلی سرویس را بهسرعت راهاندازی کنید.
جمعبندی
IaaS راهکاری ابری برای تهیه زیرساخت است که ساخت و نگهداری سرورهای فیزیکی را از مسیر کسبوکار حذف میکند. با این مدل، منابع محاسباتی در قالب سرویس در اختیار تیمها قرار میگیرد و امکان راهاندازی سریع، مقیاسپذیری در زمان افزایش ترافیک و کاهش هزینههای اولیه فراهم میشود. IaaS نیازهای متنوعی را پوشش میدهد و انتخاب مناسبی برای کسبوکارهایی است که به انعطاف و سرعت نیاز دارند.
این شروع یک ارتباط ارزشمند است.
فرم ثبت نام را تکمیل کنید تا کارشناسان ما در اولین فرصت با شما تماس بگیرند.